Birkaç yıl önce ekran kartı pazarını kasıp kavuran kripto madenciliği fırtınasını hatırlıyor musunuz? Oyuncuların kart bulamadığı, fiyatların karaborsada üç katına çıktığı o sancılı dönem, bugün kapımızda bekleyen devasa krizin yanında sadece küçük bir esinti kalabilir. Bugün karşımızda kripto madencilerinden çok daha güçlü, çok daha zengin ve çok daha aç bir rakip var: Yapay Zeka (AI). Artık ekran kartları sadece oyun oynamak için kullanılan donanımlar değil; dijital dünyanın yeni "altını" ve bu altını elinde tutanlar, oyun oynamaktan çok daha büyük işlerin peşinde.
Silikon Vadisi’nde Yeni Öncelik: Oyuncu Değil, Veri Merkezi
Teknoloji devleri NVIDIA ve AMD için tablo artık çok net. Uzun yıllar boyunca bu şirketlerin amiral gemisi olan "oyun" (gaming) birimi, yerini çoktan "veri merkezi ve yapay zeka" birimine bıraktı. Rakamlar bu değişimin ne kadar acımasız olduğunu kanıtlıyor. NVIDIA’nın son mali raporlarına baktığımızda, yapay zeka odaklı veri merkezi gelirlerinin 115 milyar dolar seviyelerine ulaştığını görüyoruz. Buna karşılık, GeForce serisi ekran kartlarını kapsayan oyun birimi 11 milyar dolar seviyesinde kalarak neredeyse AI biriminin onda birine geriledi.
Bu durum, şirketlerin mühendislik gücünü ve üretim kapasitesini nereye aktaracaklarını da belirliyor. Bir yanda 1.500 - 2.000 dolara satılan bir RTX 5090, diğer yanda aynı üretim bandından çıkan ve tanesi 30.000 ile 40.000 dolar arasında alıcı bulan H100 veya B200 yapay zeka hızlandırıcıları var. Şirketlerin kısıtlı üretim kapasitesini hangi tarafa kullanacağını tahmin etmek zor değil.
Kâr/GB Denklemi ve VRAM Sıkıntısı
Ekran kartı pazarındaki bu "işgalin" teknik bir adı var: Kâr/GB verimliliği. Ekran kartı üreticileri için bellek (VRAM), şu an dünyadaki en değerli kaynaklardan biri. Yapay zeka modelleri (LLM), devasa veri setlerini işlemek için yüksek kapasiteli belleklere ihtiyaç duyuyor. NVIDIA gibi üreticiler, ellerindeki bellek stoklarını düşük kârlı oyuncu kartlarına harcamak yerine, profesyonel yapay zeka kartlarına öncelik veriyor.
Hatta bu durum o kadar uç bir noktaya ulaştı ki, bazı iddialara göre NVIDIA artık iş ortaklarına ekran kartı çiplerini belleklerle birlikte paketleyip göndermiyor; üreticilerin VRAM’i kendi imkanlarıyla bulmasını bekliyor. Bu da piyasadaki yüksek bellekli ekran kartlarının (RTX 4090 veya beklenen RTX 5090 gibi) stoklarının neden bu kadar az ve fiyatlarının neden bu kadar uçuk olduğunu açıklıyor.
Ertelenen Hayaller: RTX 50 Super ve Rubin Mimarisi
Oyuncuların heyecanla beklediği yeni nesil kartlarda yaşanan ertelemeler de tesadüf değil. Webtekno’nun haberinde de vurgulandığı üzere, NVIDIA RTX 50 SUPER serisinin 2027 yılına sarktığı, hatta bir sonraki büyük mimari olan Rubin’in (RTX 60 serisinin temeli olması beklenen yapı) planlanan takvimin çok gerisine itildiği konuşuluyor.
AMD tarafında da benzer bir strateji hakim. RDNA 5 tabanlı ekran kartlarının 2027’nin ikinci yarısından önce gelmesi beklenmiyor. Üreticiler şu an tüm enerjilerini OpenAI, Microsoft, Google ve Meta gibi şirketlerin bitmek bilmeyen AI donanımı talebini karşılamaya adamış durumda. TSMC’nin üretim bantları bu devlerin siparişleriyle doluyken, oyuncular için "yeni nesil" deneyimi bir süre daha bekleme listesinde kalacak gibi görünüyor.
Türkiye'deki Oyuncular İçin Acı Reçete
Küresel krizin üzerine eklenen yerel ekonomik koşullar, Türkiye'deki durumu daha da trajik hale getiriyor. Bugün 170.000 TL bandında satılan bir RTX 5090, sadece bir "ekran kartı" değil, lüks bir yatırım aracına dönüşmüş durumda. Stokların azalması ve üretim önceliğinin yapay zekaya kayması, giriş ve orta segment kartların bile fiyatlarını yukarı çekiyor.
"Makul fiyata sistem toplama" dönemi, yerini "mevcut donanımı ne kadar süre hayatta tutabilirim?" sorusuna bırakıyor. Çünkü şu anki piyasa koşullarında bir ekran kartı satın almak, sadece bir bileşen almak değil, küresel yapay zeka devleriyle silikon savaşına girmek anlamına geliyor.
Yapay zekanın bu durdurulamaz yükselişi, ekran kartı dünyasını kalıcı olarak değiştirdi. Artık donanım sahipliğinin yerini, bulut tabanlı oyun servislerinin (GeForce NOW gibi) alacağı bir geleceğe doğru hızla ilerliyoruz. Kişisel bilgisayarlarımızda yüksek performanslı bir GPU bulundurmak, belki de yakın gelecekte sadece çok küçük ve çok zengin bir azınlığın ayrıcalığı haline gelecek. Oyuncular için ekran kartı pazarında "altın çağ" çoktan kapandı; şimdi, yapay zekanın gölgesinde hayatta kalma ve eldeki teknolojiyi sonuna kadar kullanma devri başlıyor.
